در این مقاله رایمون اسانسور با آسانسور مکانیکی و مشخصات آن آشنا می شویم. قطعات مکانیکال یک آسانسور مکانیکی شامل موارد (جدول) ذیل می باشد:

ردیف نام قطعه توضیحات 
۱ براکت ریل (براکت نبشی ، براکت اوتیسی)، لقمه براکت موجود برای ریلهای T16 ، T9 ، T5
۲ فلکه هرزگرد ( کامل با شفت و نبشی بریده) موجود برای انواع سایز و تعداد شیارهای ۴ ، ۵ ، ۶ ساخت پرشیا
۳ گاورنر آسان شایان (۳۰ سانتی متری) دو طرفه موجود برای سرعتهای ۱ و ۱/۶ متر بر ثانیه در مدلهای موتورخانه دار و روملس
۴ سیم بکسل ۱۹*۸ نمرات ۸ ، ۱۰ ، ۱۱ ، ۱۲ ، ۱۳ ساخت گستاوولف آلمان و گستاوولف چین تحت لیسانی آلمان
۵ سیم بکسل گاورنر نمره ۶
۶ وزنه چدنی / وزنه بتونی / وزنه سربی موجود در سایزهای ۵۷ ، ۶۷ ، ۷۷ ، ۸۷ ، ۹۷ سانتی متری
۷ قلاب سربکسل فولادی نمره ۱۰ موجود در دو مدل فنری و لاستیک فشرده
۸ کرپی نمره ۱۰ و ۶ و انواع پیچ و مهره و واشر تخت و واشر فنری فولادی ،مناسب برای سیم بکسل نمره ۱۰ و نمره ۶
۹ پیچ موتور خشکه (فولادی) نمره ۱۸ با واشر تخت و واشر فنری
۱۰ لاستیک تخت پایه موتور لاستیک فشرده ضربه گیر مرغوب
۱۱ شاسی موتور آماده پیچ و مهره ای بصورت سفارشی به ابعاد خاص
۱۲ کفشک لغزشی کابین سایز T9 از نوع چدنی و دارای لنت مرغوب و کاملا صاف
۱۳ کفشک لغزشی قاب وزنه سایز T5 از نوع چدنی و دارای لنت مرغوب و کاملا صاف
۱۴ کفشک لغزشی کابین سنگین سایز T16 از نوع چدنی و دارای لنت مرغوب و کاملا صاف سایز سنگین
۱۵ لنت کفشک کابین و قاب وزنه لنت کاملا صاف و صیقلی

مشخصات فنی قطعات آسانسور مکانیکی

۱_  براکت ریل و لقمه آسانسور مکانیکی (Bracket) : 

از براکتها و لقمه ها جهت فیکس کردن ریلهای آسانسور مکانیکی به سازه فلزی (آهن آلات) چاه آسانسور استفاده می شود. برای ریلهای کابین از براکت (اوتیسی-کابین) و برای ریلهای وزنه از براکت نبشی نیز باید استفاده نمود. در نتیجه برای هر سایز ریل ، براکت مخصوص خودش استفاده می شود. هر براکت به کمک دو لقمه، ریل را نگه میدارد.

۲_  فلکه هرزگرد آسانسور مکانیکی (Pulley) :

از فلکه هرزگرد در سیستم تعلیق آسانسور مکانیکی جهت ایجاد فاصله ، انتقال قدرت و افزایش مزیت مکانیکی سیستمهای تعلیق آسانسور ( سیستمهای ۲:۱ و ۳:۱ در کششی و ۱:۲ در هیدرولیک) استفاده می شود. پارامترهای یک فلکه هرزگرد در آسانسور مکانیکی عبارتند از : قطر فلکه هرزگرد ، تعداد شیارهای فلکه هرزگرد ، نوع شیارهای فلکه هرزگرد (نوع U و V) . پارامترهای فلکه هرزگرد آسانسور می بایست با موتور آسانسور مکانیکی هماهنگ باشد. در نتیجه زمان خرید فلکه هرزگرد ، نوع موتور باید مشخص باشد. همچنین قطر فلکه هرزگرد می بایست حداقل چهل برابر قطر سیم بکسل کششی باشد. فلکه های هرزگرد موجود در این مجموعه به علت قابلیت عالی ریخته گری ، لرزش خوب، استحکام فشاری بالا ، مستهلک ارتعاش ، قابلیت حرکت یا ایست اضطراری دورانی و همچنین مقاومت بالا در برابر خوردگی های ناشی از نصب غلط ، از جنس چدن می باشد. مشخصه های نوع بلبرینگ تحت این عوامل هستند:

قدرت مقاومت بالا در برابر بار و پشتیبانی و حمایت از موقعیت بلبرینگ

نصب درست بلبرینگ طوری که از ورود اجسام خارجی به داخل بلبرینگ محافظت شده باشد(ورود خرده سمباده های رینگ به داخل بلبرینگ)

فراهم کردن شرایط مناسب برای روانکاری بلبرینگ

انطباق قطر سوراخ با مشخصه های طراحی

۳_  گاورنر سانسور مکانیکی  (overspeed Governor):

سیستم مکانیکی بازدارنده در آسانسور مکانیکی گاورنر نام دارد ،که در زمان تجاوز سرعت کابین آسانسور از حد مجاز عمل نموده و باعث تحریک شدن سیستم ترمز اضطراری (پاراشوت) شده و کابین آسانسور بر روی ریلها قفل میگردد. پارامترهای یک گاورنر عبارتست از سرعت آسانسور و عرض یا قطر فلکه گاورنر. گاورنرهایی که برای فروش در این مجموعه  هستند، ساخت  و تولید شرکت آسان شایان بوده و در عرض های ۲۰ ، ۲۵ و ۳۰ سانتی متر می باشند.

۴_  سیم بکسل آسانسور مکانیکی  ( Wire ropes ) :

از سیم بکسل در آسانسور کششی برای ترکیب بندی سیستم تعلیق استفاده می کنند. سیم بکسل دو مزیت در صنعت آسانسور دارد:

افزونگی

ظرفیت و قابلیت برای شناسایی احتمالی پایان عمر و  اندازه گیری زمان دقیق برای تعویض سیم بکسل با توجه به شکل و معیارهای ظاهری قابل مشاهده سیم بکسل قبل از بوجود آمدن شرایط خطرناک افزونگی در واقع به معنی فراوانی بیش از حد می باشد. پارامتری که در برنامه ریزی های ایمنی بسیار حائز اهمیت است. دو نوع افزونگی فعال و افزونگی غیر فعال قابل تعریف است. افزونگی فعال توسط تعامل بین مفتول های  مشترک خوابانده شده برای ساخت سیم بکسل یا آرایش چندگانه از تعلیق سیم بکسلها در سیستمهای آسانسور ایجاد می شود. اگر یک ترکیب بشکند یا اینکه به نتیجه نرسد ، بقیه ترکیبها وظیفه آن ترکیب شکسته شده را در خطی که پیکر بندی شده اند به عهده می گیرند. دنده های ایمنی که در زمانهای اضطراری (حرکت های غیر قابل کنترل پیش می آید) وارد عمل می شوند به افزونگی غیر فعال مربوط می شود.معمولا نوع سیم بکسل مورد استفاده در آسانسور سیم بکسل ۱۹*۸ بوده و سیم بکسل مورد فروش در این مجموعه ساخت کارخانه های گستاوولف نیز می باشد.

۵_  وزنه آسانسور مکانیکی  (Elevator weights) :

نقش تعادل بار در آسانسورهای کششی را بر عهده دارد. وزنه در آسانسور  و شامل بتونی و چدنی و سربی نیز می باشد. چگالی سرب بالاتر از چدن و چگالی چدن نیز بالاتر از بتون بوده و وزنه های بتونی مورد فروش در این مجموعه از نوع بتون مسلح و با روکش پلاستیکی به فروش می رسد.

۶_  شاسی موتور اسانسور مکانیکی  (motor chassis) :

شاسی موتور نقش تثبیت موتور و ایجاد فاصله افقی و عمودی میان فلکه موتور و فلکه هرزگرد (در صورت وجود) را عهده دار است . شاسی موتور آماده بصورت پیچ و مهره ساخته شده و قابلیت رگلاژ فلکه دوم در سه جهت را دارا می باشد. مزیت و کارایی این شاسی ها برای پروژه هایی است که دال بتونی کف موتور تراز نبوده و ستونهای شاسی موتور میبایست دارای پیچ رگلاژ برای تنظیم ارتفاع ستونها باشد تا بتوان موتور را بصورت تراز نصب نمود.

۷_  کفشک کابین و قاب وزنه آسانسور مکانیکی :

کابین و قاب وزنه به کمک کفشک در امتداد ریلهای راهنما حرکت می کنند ، این قطعات در مرحله اول مانع از خروج کابین در مسیر تعیین شده و در مرحله ی دوم هدایت کابین در امتداد ریل ها می باشد. کفشک هایی که در این مجموعه می باشند از نوع چدن بوده و دارای لنت کاملا صاف جهت هدایت دقیق کابین و قاب وزنه به دور از هرگونه حرکت اضافی می باشد. لنت های کفشکها می بایست دارای مقاومت کافی در برابر خوردگی ناشی از اصطکاک بر روی ریلها باشد در غیر این صورت خوردگی لنتهای نامرغوب باعث افزایش تلورانس حرکت سطحی کابین ( در دو جهت چپ و راست و عقب و جلو) می رود و این اتفاق  باعث بهم خوردن تنظیمات آسانسور (به الخصوص تنظیمات درب ها) میگردد در نتیحه خرابی های آسانسور مکانیکی افزایش خواهد یافت. مسئله دیگر پیچ تنظیم کفشک راهنمای کابین می باشد. این پیچ جهت رگلاژ فاصله میانی لنت و بدنه کفشک بکار میرود، درواقع این پیچ باعث کاهش یا افزایش طول کفشک راهنمای کابین آسانسور شده و در صورتیکه کفشک از نوع نامرغوب انتخاب گردد این پیچ توانایی حفظ طول تنظیم شده را نخواهد داشت و درنتیجه فاصله لنت و کفشک بطور بی مورد کاهش و یا افزایش خواهد یافت که این مساله نیز همانند لنت باعث بهم خوردن تنظیمات آسانسور (علی الخصوص تنظیمات درب ها) میگردد.

ریل‌های آسانسور مکانیکی :

در چاه آسانسور‌ های کابلی یک سری ریل وجود دارد. این ریل‌های راهنما، حرکت کابین و وزنه در تعادل آسانسور کمک فراوانی می کنند. همچنین ارتعاشات و نوسانات ترسناک ناشی از معلق بودن کابین را از بین می‌برند! هم‌زمان با حرکت کابین و قاب وزنه، ریل‌ها از طریق مخزن‌های روغنی که روی کابین و قاب وزنه تعبیه شده دائماً روغن‌کاری می‌شوند تا حرکت روی آن‌ها نرم و روان باشد.

ریل‌ها از طریق مخزن‌های روغنی که روی کابین و قاب وزنه نصب شده دائماً روغن‌کاری می‌شوند تا حرکت روی آن‌ها نرم و روان باشد.
در کف چاه آسانسور یک ضربه‌گیر فنری، پلیمری یا هیدرولیکی، به نام بافر وجود دارد. بافر، از برخورد شدید کابین به کف چاه آسانسور جلوگیری می­‌کند.

امید است آمادگی لازم برای شناختن سیستم‌های تعلیق آسانسور مکانیکی را کسب کرده‌اید.
می ماند سیستم تعلیق آسانسور…
سیستم تعلیق آسانسور علاوه بر آنچه گفته‌شد معمولاً به یک یا چند قرقره نیاز دارد . متخصصان آسانسور اصطلاحاً به این قرقره‌ها فلکه‌ی هرزگرد می‌گویند. کابل‌ها، علاوه بر عبور از شیارهای قرقره موتور که حرکت‌دهنده‌ی آن‌هاست، از روی فلکه‌های هرزگرد هم رد شوند تا نیروی کشش طناب را به کابین و وزنه‌ی تعادل منتقل کنند. همان‌طور که گفتیم موتور در موتور خانه و در بالای چاه کارگذاشته می‌شود. البته امروزه با وجود موتورهای کوچک بدون جعبه‌دنده بعضی از آسانسورها، نیاز به موتورخانه ندارند.
معمولاً دو نوع سیستم تعلیق برای آسانسور مکانیکی وجود دارد:

سیستم تعلیق یک به یک:

آسانسور مکانیکی

در صورتی که نیروی موتور مستقیم یا به کمک فلکه‌های هرزگرد ثابت به طناب منتقل شود، مقدار جابجایی و سرعت وزنه‌ی تعادل و کابین به یک اندازه نیز خواهد بود. همچنین نیروی واردشده به کابل و موتور از طرف هر دو (وزنه تعادل و کابین) یکسان است.
به این سیستم تعلیق، سیستم ۱ به ۱ گفته می شود.
سادگی این سیستم باعث شده که هنگام طراحی آسانسورها، بیشتر مورد استفاده قرار بگیرد.

سیستم یک به دو:

چنانچه فلکه‌های هرزگرد روی کابین و قاب وزنه نصب شده‌باشند، قرقره‌های متحرک را داریم که داستان با سیستم قبل فرق می‌کند. قرقره‌های متحرک نیروی مورد نیاز برای بالا کشیدن وزن یک جسم را نصف حالت ثابت می‌کنند. کابل کشی این روش با روش قبل تفاوت دارد. به این نوع سیستم تعلیق  ۱ به ۲ می‌گویند.
در این حالت سرعت حرکت کابین نصف سرعت و جابجایی طناب است، از دیگر سو ، کاری که نیازاست موتور برای به حرکت در آوردن آسانسور انجام دهد، نیز کمتر می‌شود. یعنی قدرت آسانسور افزایش می‌یابد و این فایده‌ی مهم استفاده از این سیستم است.

با توجه به ویژگی های  سیستم ۱ به ۲ مناسب ترین موتورها، موتورهای بدون چرخ‌دنده هستند.